Xét nghiệm Glucose máu là một trong những chỉ số cận lâm sàng cơ bản nhưng đóng vai trò then chốt trong việc chẩn đoán, phân loại và theo dõi diễn tiến của bệnh lý đái tháo đường. Đây cũng là danh mục bắt buộc trong các gói khám sức khỏe định kỳ nhằm tầm soát sớm các rối loạn chuyển hóa carbonhydrate.
1. Cơ chế sinh lý của Glucose và vai trò của Insulin
Glucose là hợp chất hữu cơ đóng vai trò là nguồn năng lượng sơ cấp cho các hoạt động tế bào trong cơ thể, đặc biệt là hệ thần kinh và cơ bắp. Sau quá trình tiêu hóa thức ăn, Glucose được hấp thụ vào máu qua niêm mạc ruột. Để duy trì nồng độ đường huyết ở ngưỡng an toàn, tuyến tụy bài tiết hormone Insulin. Insulin hoạt động như một "chìa khóa" giúp mở cổng tế bào, cho phép Glucose từ máu đi vào bên trong tế bào để chuyển hóa thành năng lượng. Khi nồng độ Glucose máu tăng hoặc giảm vượt ngưỡng sinh lý, cơ thể sẽ đối mặt với những biến chứng cấp tính và mạn tính nguy hiểm.
2. Ý nghĩa của việc nhận biết các dấu hiệu bất thường
Sự mất cân bằng Glucose máu thường biểu hiện qua hai trạng thái lâm sàng:
- Hội chứng tăng đường huyết: Xảy ra khi cơ thể thiếu hụt Insulin hoặc đề kháng Insulin. Các triệu chứng điển hình bao gồm khát nước nhiều (do áp lực thẩm thấu máu tăng), tiểu nhiều (thận tăng đào thải đường qua nước tiểu), mờ mắt, vết thương chậm lành và sụt cân không rõ nguyên nhân.
- Hội chứng hạ đường huyết: Thường xuất hiện do dùng quá liều thuốc điều trị hoặc nhịn ăn kéo dài. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng thần kinh thực vật như run tay chân, vã mồ hôi, tim đập nhanh, bồn chồn và đau đầu dữ dội.
3. Đối tượng cần thực hiện xét nghiệm tầm soát
Việc chủ động kiểm tra Glucose máu được khuyến cáo đặc biệt cho:
- Nhóm nguy cơ cao: Người trên 45 tuổi, người có chỉ số BMI cao (thừa cân, béo phì), bệnh nhân cao huyết áp, người có tiền sử bệnh lý tim mạch, đột quỵ hoặc có yếu tố di truyền từ gia đình.
- Phụ nữ mang thai: Thực hiện tầm soát ở tuần thứ 24–28 để phát hiện sớm đái tháo đường thai kỳ, bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.
- Bệnh nhân đang điều trị: Người đã được chẩn đoán tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường tuýp 1, tuýp 2 cần xét nghiệm định kỳ để đánh giá hiệu quả kiểm soát đường huyết.
4. Những lưu ý kỹ thuật trước khi lấy máu xét nghiệm
Để kết quả xét nghiệm phản ánh chính xác trạng thái chuyển hóa thực tế, người bệnh cần tuân thủ các hướng dẫn sau:
- Thời điểm: Tốt nhất là lấy máu vào buổi sáng sau khi đã nhịn ăn ít nhất 8 giờ (chỉ được uống nước lọc).
- Tiền sử thuốc: Cần thông báo cho bác sĩ về các loại thuốc hoặc thực phẩm chức năng đang sử dụng, vì một số hoạt chất có thể làm thay đổi nồng độ Glucose máu tạm thời, gây sai lệch kết quả.
Chủ động xét nghiệm Glucose máu định kỳ là giải pháp y tế hiệu quả để phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, giúp phòng tránh các biến chứng nguy hiểm của bệnh đái tháo đường.
KHOA XÉT NGHIỆM – BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂN YÊN
📍 Địa chỉ: Xã Tân Yên, tỉnh Bắc Ninh.
📞 Liên hệ tư vấn chuyên môn:
- Trưởng khoa Nguyễn Trọng Chiến: 0917 310 424
- CNXN Nguyễn Văn Quân: 0986 034 678
